آیا عربستان برای رویارویی نظامی با ایران آماده می شود؟
عربستان سعودي در چند سال خير به كمك ايالات متحده دورتادور يمن را در حصر كامل قرار داده است و همزمان رياض با خريداري تسليحات بسيار پيشرفته از بريتانيا و ايالات متحده به عظيمترين انبار تسليحاتي منطقه بدل شده است.
سرویس سیاسی ندای گیلان-سارا معصومی:عربستان سعودی پروژه جدیدی را کلید زد؛ پروژهای که در آن باز هم ایران هدف بمباران اتهامهای سیاسی قرار گرفته است و البته اینبار شاهد توپبازی ریاض در زمین پرونده یمن هستیم. ریاض اینبار چندبازی را به شکل همزمان و در فاصله زمانی چند ساعته آغاز کرد. بامداد شنبه استعفای سعد حریری، نخستوزیر لبنان از خاک ریاض، شامگاه شنبه یورش شبانه به خاندان سلطنتی و بازداشت ١١ شاهزاده و ۴٠ مقام سابق و فعلی، بامداد یکشنبه متهم کردن ایران به همدستی با حوثیهای یمن در شلیک موشک به فرودگاه ریاض، شامگاه یکشنبه سقوط هلیکوپتر حامل منصور بن مقرن، شاهزاده سعودی و مرگ او به همراه چند تن از همراهانش. جهان در سکوت کامل در برابر اقدامهای عربستان سعودی به سر میبرد. نه بازداشتهای بیقاعده مهمترین چهرههای سیاسی و اقتصادی خاندان سعودی صدایی را در سطح بینالمللی در اعتراض به نقض حقوق بشر در عربستان بلند کرده است و نه حمله جنگندههای سعودی به صنعا و کشتار شهروندان بیسلاح خم بر ابروی چهرههای مدافع حقوق بشر آورده است. در چنین شرایطی دونالد ترامپ، رییسجمهور ایالات متحده نیز با پادشاه و ولیعهد عربستان همراه شده است. عربستان سعودی از بحرانسازی برای منطقه خسته نمیشود: تلاش برای جان دادن به داعش و دیگر گروههای تروریستی برای ایستادن در مقابل بشار اسد رییسجمهور سوریه پس از مدتی جای خود را به حمله نظامی در یمن به بهانه دخالت ایران در مسائل داخلی صنعا داد. تطویل بحران سیاسی و امنیتی در یمن زمانی که به بحران انسانی بدل شد اندک اندک صدای ضعیف منتقدان حقوق بشر هم بلند شد، سپس عربستان سعودی بحران دیگری را برای انحراف افکار عمومی از فاجعه انسانی که در یمن شکل گرفته بود، ایجاد کرد. بحران جدید تنش در رابطه قطر با دیگر اعضای شورای همکاری خلیج فارس بود. عربستان، بحرین و امارات رای به حصر سیاسی – اقتصادی قطر دادند. برآوردهای اولیه درست از کار درنیامد و دوحه در برابر زیادهخواهیهای سعودی که یکی از آنها قطع رابطه قطر با ایران بود، ایستاد. بازی با کارت قطر نیز جواب نداد و اجماعی که عربستان سعودی انتظار شکلگیری آن علیه دوحه را داشت نه در گعده شورای همکاری خلیج فارس، نه در صف کشورهای جهان عرب و نه در منطقه صورت نگرفت. با شکست این استراتژی عربستان به سراغ عراق رفت. دید و بازدیدها میان ریاض و بغداد سرعت گرفت. سفیر پیشین عربستان که به تنش بیشتر میان بغداد و ریاض دامن زده بود جای خود را به چهره آرامتری داد و رفت و آمدها میان پایتختها تنوع بیشتری پیدا کردند. حیدرالعبادی، نخستوزیر عراق به عربستان سعودی سفر کرد و جلسهای سهجانبه میان رکس تیلرسون، وزیر خارجه ایالات متحده و مقامهای ارشد عراقی و سعودی در ریاض برگزار شد. بغداد اعلام کرد خواهان بهبود رابطه با ریاض مانند همه همسایگانش است اما نص صریح حیدرالعبادی مبنی بر اینکه لطفا ایران و عربستان، عراق را به میدان مشاجره هم بدل نکنند، سعودیها را در این نقشه نیز ناکام گذاشت. پس از عراق نوبت به لبنان رسید. پروژهای که عربستان از زمان تشکیل دولت جدید در بیروت چشم طمع به تخریب معادلههای آن دوخته بود. هرچند که میشل عون در جامه رییسجمهور لبنان به عربستان سفر کرد و به ایران نه، اما سعودیها داغ شکل گرفتن دولت ائتلافی را در بیروت بر دل داشتند که اعضای حزبالله در آن حرف بسیاری برای گفتن داشتند و به نوعی شکلگیری این دولت در بیروت در رسانههای بینالمللی به موفقیت معماری سیاسی ایران در منطقه تعبیر میشد. سعودیها با دلارهای نفتی تهدید حضور ترامپ برای خود در کاخ سفید را به یک فرصت بدل کردند. در ٩ ماه گذشته، دونالد ترامپ بر حجم فشارها بر حزبالله لبنان افزوده و همزمان به طور متوسط هر ١٠ روز یک بار از فعالیتهای منطقهای ایران به تلخی و تندی یاد کرده است. آخرین حلقه این فشارها نیز تشدید تحریمهای اقتصادی علیه حزبالله لبنان بود که با استعفای سعد حریری در روز شنبه وارد فاز تازهتری شد. سعد حریری در سخنان خود ادعا کرد که به دلیل دخالتهای ایران در مسائل داخلی لبنان از سمت خود کنارهگیری میکند. هرچند که گفته میشود نقشه استعفای سعد حریری از پست نخست وزیری از چند روز پیش مشخص بوده است اما باز هم سعودیها در جزییات اجرا ناشیانه رفتار کردند و به جای آنکه نقش ایران در کنارهگیری سعد حریری پررنگ شود، پیکان حملات به سمت شخص حریری و عربستان سعودی گرفته شد. حریری در حالی که از دخالت ایران در مسائل داخلی لبنان سخن میگفت پا بر روی خاک عربستان سعودی داشت و در حالی که جنگجویی حزبالله لبنان در مقابله با داعش در سوریه را به باد انتقاد گرفته بود صدایش از شدت استرس میلرزید. بازی با کارت سعد حریری نیز ره به جایی نبرد. با گذشت سه روز از استعفا، سعد حریری هنوز اذن بازگشت به وطن را نیافته، لبنانیها در حمایت از وی به خیابانها نریختند و سیدحسن نصرالله نیز در سخنان روز یکشنبه خود ترجیح داد از متن سعودی نطق استعفای حریری عبور کند و از هموطنانش بخواهد که در کوران نقشه سعودی دل قوی دارند و صبر پیشه کنند تا زمان، پرده از حقایق این استعفا بردارد. پروژه سعودی در لبنان نیز در نطفه خفه شد و در نتیجه عربستان به سراغ یمن رفت.
ادعای تعرض مستقیم نظامی ایران به عربستان!
شامگاه شنبه صدای انفجار مهیبی در شمال فرودگاه ملک خالد در نزدیکی پایتخت عربستان سعودی به گوش رسید. سعودیها منشأ صدا را سقوط موشک بالستیکی دانستهاند که در هوا هدف قرار گرفته است اما نیروهای حوثی یمن میگویند که این موشک به فرودگاه ملک خالد برخورد کرده است. درحالی که درگیریها میان عربستان سعودی و حوثیها در یمن از دو سال پیش جنبه نظامی به خود گرفته است اما اینبار ریاض قصد دارد از این حمله موشکی به عنوان ابزاری برای تحت فشار قرار دادن ایران و شاید هم شکل دادن اجماعی علیه تهران استفاده کند. در همین راستا صبح دوشنبه ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی ضمن متهم کردن ایران به نقش داشتن در حمله موشکی به فرودگاه بینالمللی ریاض، گفت این حمله میتواند عمل جنگی تلقی شود و ممکن است به آن پاسخ دهد. در بخشهایی از این بیانیه آمده است: ائتلاف نظامی پرتاب این موشک را «تعرض مستقیم نظامی» توسط ایران قلمداد میکند و در نتیجه عربستان حق دفاع از خاک و مردم خود را دارد. نقش ایران و فرماندهی مستقیم آن بر حوثیها در این مورد، آشکارا تعرضی به کشورهای همسایه است و صلح و ثبات در منطقه و جهان را تهدید میکند. به همین دلیل فرماندهی ائتلاف این را یک تعرض فاحش نظامی توسط ایران تلقی میکند و میتواند عملی جنگی علیه پادشاهی عربستان سعودی تلقی شود. فرماندهی ائتلاف همچنین تاکید میکند که پادشاهی عربستان حق پاسخگویی به ایران در زمان و شکل مناسب را محفوظ میدارد.
«عادل الجبیر» وزیر خارجه عربستان نیز در اظهاراتی بیپایه و اساس اعلام کرد که دخالتهای ایران در منطقه به امنیت کشورهای همسایه و صلح و امنیت بینالمللی آسیب وارد میکند و ما هرگز اجازه نخواهیم داد که به امنیت ما آسیب وارد شود. وزیر خارجه عربستان در ادامه اظهارات و ادعاهای تکراری خود علیه ایران اعلام کرد که «تروریسم ایرانی» با به مخاطره انداختن امنیت دیگر کشورها، کشتار کودکان و نقض قوانین بینالمللی ادامه دارد و هر روز بیشتر مشخص میشود که حوثیها ابزار تروریسم برای نابودی یمن هستند. الجبیر افزود: عربستان حق پاسخ به رفتارهای خصمانه ایران را در شکل و زمان مناسب، پیش خود محفوظ میدارد.
بازاریابی ترامپ برای تسلیحات امریکایی
پیش از انتشار بیانیه نیز دونالد ترامپ که در تور آسیایی به سر میبرد ادعا کرده بود که به عقیده او، پرتاب موشک از یمن به عربستان، کار ایران است. وی همچنین ادعا کرده بود که سیستمهای امریکایی مستقر در عربستان سعودی این موشک را ساقط کردهاند. سخنان ترامپ درباره استفاده عربستان از سیستم خریداری شده از امریکا برای مهار موشک شلیک شده از یمن در ژاپن و در حضور رییسجمهور کشور میزبان بیشتر جنبه بازاریابی برای کارخانههای اسلحهسازی ایالات متحده را داشت. ترامپ در نشست خبری با شینزو آبه نیز تاکید کرد که ژاپن میتواند با تجهیزات نظامیای که از امریکا خریداری میکند، موشکهای کره شمالی را از روی آسمان حذف کند. ترامپ در این نشست خبری اعلام کرد که شینزو آبه به وی اطلاع داده که ژاپن تسلیحات و تجهیزات بسیاری از امریکا خریداری میکند و این هم برای ایجاد اشتغال برای امریکاییها مناسب است و هم برای تامین امنیت ژاپن. «ژان ایو لودریان» وزیر امور خارجه فرانسه نیز با انتشار بیانیهای با اشاره به اصابت موشکهای انصارالله یمن به اهداف مدنظر در عربستان سعودی مدعی شد که خطر اشاعه گستردهتر موشکهای بالستیک در سراسر منطقه خاورمیانه وجود دارد. به گزارش رویترز، لودریان در این بیانیه گفته است: فرانسه بهشدت حملات موشکی شبهنظامیان یمن را محکوم میکند. این حملات یک بار دیگر خطر اشاعه موشکهای بالستیک که کل منطقه را تهدید میکند، برجسته کرده است.
سوءاستفاده سعودی از زمین بازی در یمن
روزنامه امریکایی نیویورک تایمز در گزارش تحلیلی در این باره مینویسد: ادعای سعودی درباره دست داشتن ایران در ماجرای پرتاب موشک از یمن به سمت ریاض دومین اپیزود از فصل جدید تلاشهای عربستان برای متهم کردن ایران به فعالیتهای بیثباتکننده در منطقه است. ریاض که گفته میشود معمار اصلی طرح خروج سعد حریری از قدرت در لبنان است و همزمان ١١ شاهزاده سعودی مشهور را نیز به حصر برده است، میگوید که این بیانیه فصل آخر تنش میان تهران و ریاض نخواهد بود و عربستان حق پاسخگویی را برای خود قایل است. در حال حاضر به نظر میرسد که سعودی به عنوان یک بازیگر اهل سنت در منطقه قصد دارد یمن را به شکل جدیتری وارد منازعه خود با ایران کند و از زمین یمن برای کاستن از نفوذ و نقش منطقهای ایران استفاده کند. بحران سیاسی در یمن که اندک اندک جای خود را به بحران امنیتی هم بخشید تاکنون بیش از ١٠ هزار کشته برجا گذاشته و گفته میشود که حداقل ٣ میلیون نفر هم تاکنون آواره شدهاند. هرچند که حوثیها در یمن از رابطه تاریخی بسیار خوبی با ایران برخوردار هستند اما هیچ مدرک مستدلی که ثابت کند آنها تحت فرمان مستقیم تهران هستند – ادعایی که سعودی مطرح میکند –وجود ندارد. برخی از مقامهای عربستان سعودی ادعا میکنند که موشکهای مورد استفاده در یمن توسط حوثیها توسط ایرانیها به صنعا منتقل شده و این در حالی است که یمن در محاصره هوایی و دریایی نیروهای عربستان قرار دارد و اصولا امکان چنین نقل و انتقال تجهیزاتی وجود ندارد. در چندسال اخیر هرزچندگاهی گزارشهایی در مورد انتقال سلاحهای کوچک از ایران به یمن منتشر میشد اما هیچگاه گزارشی در مورد انتقال موشک از ایران به سمت حوثیها منتشر نشده بود که همین مساله از باورپذیری ادعای جدید سعودی کاسته است. همزمان برخی تحلیلگران ادعا میکنند که شاید ایران مسوول انتقال موشکها به یمن نباشد اما این احتمال وجود دارد که ایران کمکهای فنی برای استفاده از این موشکها به حوثیها داده باشد. عربستان سعودی در چند سال خیر به کمک ایالات متحده دورتادور یمن را در حصر کامل قرار داده است و همزمان ریاض با خریداری تسلیحات بسیار پیشرفته از بریتانیا و ایالات متحده به عظیمترین انبار تسلیحاتی منطقه بدل شده است. عربستان سعودی همزمان با مسدود کردن مرزها به یمن، برای دستگیری رهبران حوثی نیز پاداش تعیین کرده است. ریاض اعلام کرده که هرکس بتواند اطلاعاتی در مورد محل اختفای ۴٠ رهبر جریان حوثی بدهد رقمی میان ٢٠ تا ۴٠ میلیون دلار دریافت خواهد کرد.
عربستان سعودی دست از فرافکنی بردارد
بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه با رد اتهامات وارده در بیانیه اخیر ائتلاف تحت رهبری عربستان سعودی علیه یمن، به جمهوری اسلامی ایران، این اتهامات را ناروا، غیر مسوولانه، مخرب و تحریک آمیز خواند. قاسمی با اشاره به جنایات جنگی و تجاوز چند ساله سعودیها در قبال مردم یمن، واکنش یمنیها را اقدامی مستقل خواند که عامل آن را باید در تجاوزات سعودیها و نه اقدام یا تحریک هیچ کشور دیگری جستوجو کنند. وی همچنین افزود: سعودیها که در جنگ و تجاوز طولانی مدت نظامی قادر به دستیابی به اهداف شوم خود نبوده و نیستند، در یک عملیات ناشیانه و نابجای روانی با وارد کردن اتهامات موهوم، بیاساس و سراسر کذب، ائتلاف شکست خورده خود را در تنگناهای بیشتری قرار میدهند. توصیه مشفقانه ما به آنان این است که با کنار نهادن فرافکنی و اتهام زنیهای پوچ، حملات به مردم بیگناه و بیدفاع یمن را هر چه سریعتر متوقف کنند و راه را برای گفتوگوهای یمنی – یمنی و برقراری صلح در آن کشور هموار سازند.
محمدجواد ظریف: سفر به عربستان سعودی برای سلامت منطقه خطرناک است
محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران در چند پیام توییتری به تحولات جدید در منطقه واکنش نشان داد. وی در توییتر خود نوشت: ثابت شده که سفرها به عربستان سعودی ستیزهجو، برای سلامت منطقه خطربار بودهاند. سفر ترامپ (به عربستان سعودی) سرکوبگریها در بحرین را موجب شد و به دنبال آن معضل قطر ایجاد شد. سفرهای (جرد) کوشنر (داماد و مشاور رییسجمهور امریکا) و نخستوزیر لبنان (به عربستان سعودی)، به استعفای عجیب و غریب الحریری در خارج از کشور انجامید. البته که ایران متهم به دخالت میشود. پادشاهی عربستان سعودی با بمباران، یمن را با خاک یکسان میکند، هزاران بیگناه از جمله نوزادان را میکشد، بیماری وبا و قحطی را گسترش میدهد اما این ایران است که متهم میشود. پادشاهی عربستان سعودی مشغول جنگهای تجاوزگرانه، زورگویی منطقهای، رفتارهای بیثباتکننده و اقدامات تحریکآمیزِ خطرناک است و ایران را به خاطر عواقب اقداماتش مقصر میداند.
