در حالی که تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ و کاهش تنش میان ایران و آمریکا ادامه دارد، تحولات 3 روز اخیر از افزایش فعالیت میانجیگران منطقه‌ای، انتقال پیام‌های واشنگتن به تهران و ادامه مذاکرات غیرمستقیم در دوحه حکایت دارد.
به گزارش عصرایران، خبرهایی درباره احتمال ورود مذاکره‌کنندگان آمریکایی به گفت‌وگوهای دوحه و بررسی طرحی برای بازگشایی تنگه هرمز منتشر شده است.
با وجود این تحولات، اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران، محاصره دریایی، تحریم‌های نفتی و احتمال ازسرگیری حملات نظامی همچنان مانع دستیابی به توافق نهایی است.
به گزارش رویترز ، میانجیگران قطری با هدف پیشبرد توافق میان ایران و آمریکا جمعه گذشته به تهران بازگشتند. این سفر در شرایطی انجام شد که دو طرف همچنان درباره چارچوب پایان جنگ و ترتیب مذاکرات اختلاف دارند.
آرشیوی – دیدار وزیران خارجه ایران و قطر در تهران
یک مقام آگاه از مذاکرات به رویترز گفت که رایزنی‌های قطر با ایران با واشنگتن هماهنگ شده است. این مقام همچنین اعلام کرد که قطر پیش‌تر پیش‌نویس طرحی برای پایان دادن به جنگ را به ایران ارائه کرده بود.
بر اساس این گزارش، مذاکرات جمعه میان مقام‌های ایرانی و میانجیگران قطری در تهران بیش از 12 ساعت ادامه یافت. محور اصلی این گفت‌وگوها، بررسی راه‌های پایان دادن به جنگ و جلوگیری از بازگشت درگیری‌های نظامی بود.
با این حال، یک مقام ارشد ایرانی پیشنهادهای مطرح‌شده را غیرقابل‌قبول دانسته است. اختلاف اصلی بر سر ترتیب مذاکرات است؛ آمریکا خواهان ورود موضوع هسته‌ای ایران به گفت‌وگوهاست، در حالی که تهران پایان محاصره دریایی و رفع محدودیت‌های صادرات نفت را از اولویت‌های خود می‌داند.
نامه جی‌دی ونس به محسن رضایی
یکی دیگر از تحولات مهم روزهای اخیر، انتشار گزارش‌هایی درباره ارسال نامه‌ای از سوی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به محسن رضایی دبیر شورای عالی امنیت ملی است. او در این نامه خواستار ازسرگیری مذاکرات دو کشور با هدف توافق شده بود.
عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، اعلام کرد که این نامه در نشست‌های سطح بالای تهران بررسی شده است. او در عین حال گفت که در آن مقطع برنامه‌ای برای مذاکره مستقیم با آمریکا وجود نداشت.
محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، نیز اعلام کرد که نامه ونس را مطالعه کرده و لحن آمریکا در آن تغییر کرده است. رضایی این تغییر لحن را نشانه‌ای مثبت توصیف کرد، اما گفت که هنوز پاسخی به نامه نداده است.
در سوی دیگر، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پیش‌تر گفته بود که ارتباط ونس با ایران درباره موضوع ارسال تجهیزات پزشکی بوده است.
با این حال، محتوای کامل نامه و جزئیات پاسخ احتمالی ایران به‌صورت مستقل و کامل منتشر نشده است.
ادامه مذاکرات در دوحه؛ احتمال حضور هیئت آمریکایی
به گزارش رویترز مذاکره‌کنندگان ایرانی برای ادامه رایزنی‌ها با میانجیگران قطری در دوحه حضور دارند. بر اساس این گزارش، تماس‌های تیم قطری با مذاکره‌کنندگان آمریکایی نیز در طول مذاکرات تهران به‌طور منظم ادامه داشته است.
هم‌زمان، روزنامه العربی الجدید گزارش داد که پس از پیشرفت در مذاکرات ایران و قطر در تهران، احتمال پیوستن هیئت آمریکایی به مذاکرات در دوحه مطرح شده است.
پیشنهادهای مطرح‌شده شامل توافق بر سر اقدامات اولیه در زمینه برنامه هسته‌ای ایران، وضعیت تنگه هرمز و مشوق‌های مالی برای تهران بوده است. در این گزارش همچنین از احتمال نقش‌آفرینی چین و روسیه به‌عنوان تضمین‌کنندگان توافق سخن گفته شد.
با این حال، یک مقام آمریکایی به تایمز اسرائیل اعلام کرد که گزارش‌ها درباره دستیابی به توافق اولیه یا تصمیم آمریکا برای پیوستن به مذاکرات مستقیم در دوحه را تأیید نمی‌کند.
ادامه مذاکرات ایران با میانجیگران قطری در دوحه گزارش شده است، اما حضور قطعی هیئت آمریکایی در مذاکرات مستقیم هنوز تأیید نشده است.
الجزیره در گزارشی اعلام کرد که عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، از ادامه مذاکرات با میانجیگران قطری درباره طرحی برای بازگشایی تنگه هرمز در مدت 2 روز خبر داده است.
بر اساس این گزارش، اجرای طرح به پذیرش شروط ایران از سوی آمریکا وابسته است. عراقچی همچنین گفت که نامه معاون رئیس‌جمهور آمریکا با هدف ادامه مذاکرات و دستیابی به راه‌حل مسالمت‌آمیز برای اختلافات ارسال شده است.
او تلاش واشنگتن برای باز نگه داشتن مسیر مذاکرات را اقدامی مثبت توصیف کرد و تأکید کرد که ایران استقلال خود را قربانی نخواهد کرد.
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین محورهای اختلاف میان دو طرف است. بازگشایی این آبراه می‌تواند بر وضعیت تجارت دریایی و بازار انرژی تأثیر بگذارد، اما گزارش الجزیره به معنای توافق نهایی بر سر بازگشایی تنگه نیست.
قطر در تحولات اخیر نقش محوری در انتقال پیام‌ها و هماهنگی مذاکرات داشته است. این کشور تلاش کرده است با نزدیک کردن مواضع تهران و واشنگتن، زمینه دستیابی به توافقی اولیه را فراهم کند.
در کنار قطر، نقش پاکستان نیز در برخی گزارش‌های مربوط به تلاش‌های منطقه‌ای برای دستیابی به توافق مطرح شده است. با این حال، جزئیات رسمی و مستقلی درباره میزان مشارکت این کشور در مذاکرات اخیر منتشر نشده است.
همچنین موضوع نقش چین و روسیه به‌عنوان تضمین‌کنندگان احتمالی توافق در گزارش‌های رسانه‌ای مطرح شده، اما هنوز به‌عنوان یک توافق رسمی اعلام نشده است.
هم‌زمان با ادامه مذاکرات، احتمال ازسرگیری حملات نظامی آمریکا علیه ایران همچنان مطرح است.
به گزارش رویترز ، مقام‌های منطقه‌ای نگران هستند که دونالد ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در روز سه شنبه آینده، تصمیم به ازسرگیری حملات علیه ایران بگیرد.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد که ترامپ هنوز تصمیمی درباره اقدام نظامی جدید نگرفته و همچنان دیپلماسی را ترجیح می‌دهد. او در عین حال تأکید کرد که آمریکا برای اقدام نظامی در صورت لزوم آماده است.
در سوی دیگر، گزارش‌ها از افزایش آمادگی نظامی ایران برای پاسخ به هرگونه حمله احتمالی حکایت دارد.
این وضعیت نشان می‌دهد که مذاکرات جاری در شرایطی انجام می‌شود که هر دو طرف همچنان گزینه نظامی را روی میز نگه داشته‌اند.
تحولات 3 روز اخیر از افزایش تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از گسترش جنگ حکایت دارد. بازگشت میانجیگران قطری به تهران، انتقال نامه جی‌دی ونس، ادامه مذاکرات در دوحه و انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال بازگشایی تنگه هرمز، همگی نشان می‌دهند که مسیر دیپلماسی همچنان فعال است.
اختلاف بر سر برنامه هسته‌ای ایران، محاصره دریایی، تحریم‌های نفتی و تضمین‌های لازم برای اجرای توافق همچنان پابرجاست.
مذاکرات ایران و آمریکا به مرحله‌ای حساس رسیده است، اما پیشرفت در رایزنی‌های میانجیگران را نمی‌توان به معنای دستیابی به توافق نهایی یا آغاز قطعی مذاکرات مستقیم دانست.
واکنش رسمی واشنگتن به طرح بازگشایی تنگه هرمز و مشخص‌شدن وضعیت حضور هیئت آمریکایی در دوحه، از مهم‌ترین نشانه‌هایی خواهد بود که می‌تواند مسیر آینده مذاکرات را روشن‌تر کند.
