ندای گیلان -یکتا فراهانی: تصور رایج از نئاندرتال‌ها برای مدت‌ها تصویری از موجوداتی خشن و ابتدایی بود؛ انسان‌هایی که بیشتر با شکار و مبارزه شناخته می‌شدند. اما یافته‌های جدید باستان‌شناسی این تصویر را پیچیده‌تر کرده‌اند. پژوهشگران دانشگاه کمبریج در بررسی بقایای یک نئاندرتال در غاری در کردستان عراق، به شواهدی از یک مرگ احتمالاً خشونت‌آمیز رسیده‌اند؛ مرگی که شاید با برخورد یک نیزه چوبی به قفسه سینه اتفاق افتاده باشد.
راز یک مرگ باستانی
داستان این کشف از غار معروف «شانیدار» در منطقه کردستان عراق آغاز می‌شود؛ محوطه‌ای باستان‌شناسی که سال‌هاست محل مطالعه زندگی و رفتار نئاندرتال‌هاست.
پژوهشگران دانشگاه کمبریج بقایای فردی را در این غار بررسی کرده‌اند که حدود ۷۵ هزار سال پیش زندگی می‌کرده است. آنها هنگام مطالعه استخوان کتف چپ این فرد، سوراخی تقریباً دایره‌ای با قطر ۱۵ میلی‌متر پیدا کردند؛ نشانه‌ای که توجه باستان‌شناسان را به خود جلب کرد.
بررسی شکل و لبه‌های این آسیب نشان داد که احتمالاً یک جسم نوک‌تیز از قسمت جلویی قفسه سینه وارد بدن شده و پس از عبور از آن، به استخوان کتف رسیده است.
به گزارش University of Cambridge نکته جالب اینجاست که برخلاف بسیاری از سلاح‌های باستانی، خود نیزه چوبی باقی نمانده است. چوب به‌ندرت می‌تواند ده‌ها هزار سال در شرایط طبیعی سالم بماند؛ اما آثار برخورد آن روی استخوان، سرنخ مهمی برای بازسازی این اتفاق فراهم کرده است.بیشتر بخوانید:
دایناسورها و اسرار انقراض آنها | چرا دایناسورها منقرض شدند و چگونه نسل‌هایی از آنها هنوز وجود دارند؟
قبر ۲۳۰۰ سالۀ «زنی با پابند برنزی» در زمین یک شهرک صنعتی پیدا شد + عکسآیا یک قتل ۷۵ هزارساله کشف شده است؟
پژوهشگران احتمال می‌دهند این فرد قربانی خشونت میان انسان‌های باستانی شده باشد. موقعیت زخم و نیروی لازم برای عبور یک نیزه از قفسه سینه، این احتمال را مطرح می‌کند که ضربه با هدف آسیب مرگبار وارد شده باشد.
اما یک پرسش مهم همچنان بی‌پاسخ است: آیا این فرد عمداً کشته شده یا در جریان شکار حیوانات بزرگ، مثلاً ماموت، هدف یک ضربه مرگبار قرار گرفته است؟
اما پومروی، پژوهشگر ارشد این مطالعه از دانشگاه کمبریج، می‌گوید موقعیت زخم و نیروی لازم برای ایجاد آن با احتمال یک ضربه هدفمند به سمت قلب سازگار است.
بااین‌حال، پژوهشگران نمی‌توانند با قطعیت درباره عامل این آسیب یا انگیزه آن اظهارنظر کنند. حتی مشخص نیست که آیا این اتفاق در درگیری میان گروه‌های نئاندرتال رخ‌داده یا انسان‌های امروزی نیز در آن نقشی داشته‌اند.
اهمیت این یافته در آن است که می‌تواند یکی از قدیمی‌ترین شواهد شناخته‌شده از خشونت مرگبار با استفاده از نیزه چوبی علیه یکی از خویشاوندان انسانی ما باشد.
داستانی که پیش از مرگ آغاز شده بود
اما شاید انسانی‌ترین بخش این کشف، به جراحت دیگری مربوط باشد که این نئاندرتال مدت‌ها پیش از مرگ تجربه کرده بود.
بررسی دندان‌های او نشان داد یکی از دندان‌های جلویی فک پایین به‌شدت آسیب‌دیده و از طول شکافته شده است. دندان‌های اطراف نیز تغییر موقعیت داده بودند؛ وضعیتی که نشان می‌دهد ضربه واردشده به‌صورت احتمالاً شدید بوده است.
نکته مهم این است که آثار تشکیل جرم دندان روی بخش آسیب‌دیده نشان می‌دهد فرد پس از این حادثه فوراً جان خود را از دست نداده است. برآورد پژوهشگران این است که او دست‌کم یک سال و احتمالاً بیشتر پس از آن آسیب زندگی کرده است.