تشریح ویژگی های سامانه پایش و ارزیابی توسعه فضایی کشور

به گزارش ندای گیلان،ابراهیم درویش رحیم آبادی کارشناس گروه آمایش و بهره وری سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان در خصوص سامانه پایش و ارزیابی توسعه فضایی کشور اظهار داشت: به استناد بند (الف) ماده (۳۲) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور “سند آمایش سرزمین” شامل سند ملی و اسناد استانی در نشست شورایعالی آمایش سرزمین به تاریخ ۱۱/۱۲/۱۳۹۹  طرح و مورد تصویب قرار گرفت.

وی با بیان اینکه بر اساس ماده ۹ سند ملی و ماده ۵ سند آمایش استان، رعایت مفاد سند آمایش (ملی و استانی) برای کلیه دستگاههای اجرایی الزامی بوده و مطابق بند ۶ تصویبنامه شورایعالی آمایش سرزمین مورخ ۲۷/۱۲/۱۳۹۹، اعطای کلیه تسهیلات توسط بانکها و موسسات مالی و اعتباری منوط به انطباق طرح با مفاد سند است، گفت: با توجه به مواد قانونی یاد شده، رعایت مفاد اسناد ملی و استانی آمایش برای کلیه دستگاه های اجرایی و سرمایه گذاران الزامی و ضروری است و باید نسبت به تطبیق تمامی طرح ها و پروژه های عمرانی و سرمایه گذاری با اسناد آمایش ملی و استانی اقدام نمایند تا زمینه  استقرار و هدایت بهینه جمعیت و فعالیت در پهنه سرزمین و  تحقق عدالت سرزمینی، توازن منطقه ای و محرومیت‌زدایی فراهم شود.

درویش با تاکید بر اینکه امروزه انبوه اطلاعات از یکسو و گستردگی و تنوع موضوعات در بخشهای مختلف از سوی دیگر، امور تصمیم‌سازی، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی را نیازمند وجود سامانه‌های یکپارچه و منسجم پشتیبان تصمیم‌گیری می‌سازد، ادامه داد: چنین سامانه‌ای باید جامع، روزآمد، به هنگام، دقیق و قابل اعتماد باشد.
کارشناس گروه آمایش و بهره وری سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان گفت: موضوع آمایش سرزمین با ابعاد فرابخشی و کلان در موضوعات گسترده با داده‌های توصیفی و مکانی فراوان، نیازمند یک سامانه جامع و یکپارچه به منظور مدیریت داده‌ها، مدلهای تصمیم‌گیری و پایگاه دانش است.

وی افزود: این سامانه با ارائه یک سازوکار منعطف در استفاده از انواع داده‌ها و مدلها، تصمیم‌سازان و برنامه‌ریزان را در تجزیه و تحلیل مکانی در سطوح مختلف آمایش یاری می‌رساند.

کارشناس گروه آمایش و بهره وری سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان خاطرنشان کرد:در این راستا و به منظور استقرار نظام راهبری توسعه سرزمین و استمرار و پویایی مطالعات آمایش و نظارت بر اجرای سند ملی و استانی، اجرای طرح ها و پروژه های عمرانی، توسعه ای، سرمایه گذاری.، تولیدی و مشارکتی «سامانه پایش و ارزیابی توسعه فضایی کشور» طراحی و اجرا شده است.
درویش افزود: در مرحله اول، این سامانه با عنوان سامانه پشتیبان آمایش سرزمین «سپاس» در سال ۱۴۰۰ توسط مرکز پژوهش‌های توسعه و آینده‌نگری  به صورت پایلوت طراحی و ایجاد شد.
وی امکان پاسخگوی به استعلامات استقرار فعالیت‌های سکونتگاهی، فعالیت‌های جدید صنعتی و کشاورزی را از مهم‌ترین قابلیت‌های این سامانه  برشمرد و افزود: در حال حاضر سامانه جامع پشتیبان آمایش سرزمین توسط امور آمایش سرزمین و توسعه منطقه‌ای به نام سامانه پایش و ارزیابی توسعه فضایی کشور طراحی، ایجاد و راه اندازی شده است. این سامانه وظایف مهمی ازجمله پایش شاخص‌های پیامد و نتایج، پایش تحولات فضایی، پاسخگویی به استعلام استقرار فعالیت‌ها در سرزمین و کمک در به‌روز رسانی مطالعات آمایش سرزمین را بر عهده دارد.

کارشناس گروه آمایش و بهره وری سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان گیلان  بیان داشت: مطابق سیاست‌ها و راهبردهای تدوین شده در سند و شاخص‌های کمی تعریف شده برای هر یک، میزان تغییرات هر شاخص در داشبورد مدیریتی سامانه رصد و پایش می‌گردد. به عبارتی اصلی‌ترین نقش این سامانه، موضوع استعلام بوده که وضعیت استقرار سکونت یا فعالیت جدید را با محتوای سند ملی آمایش سرزمین انطباق می‌دهد. مثبت یا منفی بودن نتیجه این استعلام بستگی به مطابقت یا مغایرت مکان انتخابی با محتوای سند ملی آمایش سرزمین و نقشۀ سازمان فضایی سرزمین در افق سند آمایش استانی و کشوری را دارد.

وی در پایان خاطرنشان کرد:در مراحل بعد سامانه پشتیبان آمایش سرزمین باید در تعامل با یک اتاقِ وضعیت به گونه ای طراحی شود تا بتوان به کمک آن تحولات فضایی قلمروی سرزمین را رصد و واکنش سریع و به موقع را امکان‌پذیر کرد. این اتاق وضعیت، نقش یک سامانه هشدار را داشته و وظیفه آن رصد تحولات جدید فضایی و بررسی انطباق آن با رهنمودهای اسناد ملی و استانی آمایش سرزمین است. بانک اطلاعات ذینفعان، سامانه های خبری و موتورهای جستجوگر فضای مجازی نقش ورودی این اتاق وضعیت را دارند.

ارسال: الیاس بشری