روزنامه والاستریت ژورنال گزارش داد که میانجیهای خاورمیانهای با شتاب در تلاشاند مذاکرات با ایران را احیا کنند؛ زیرا نگراناند با اعزام ناو هواپیمابر دیگر آمریکا به منطقه و آمادهسازی اسرائیل برای حملات احتمالی تازه، درگیریها بار دیگر از سر گرفته شود.
به گزارش عصر ایران، والاستریت ژورنال افزود: دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که واشنگتن پیش از انتخابات میاندورهای سوم نوامبر به ایران حمله نخواهد کرد؛ با این حال، او روز یکشنبه در پیامی در شبکههای اجتماعی هشدار داد که اگر ایران بهسرعت رفتار خود را تغییر ندهد، آمریکا و اسرائیل «بهزودی کار را تمام خواهند کرد».
بر اساس این گزارش، مقامهای آگاه از برنامهریزیهای نظامی آمریکا گفتهاند ارتش این کشور در حال آمادهسازی گزینههای مختلف برای حمله احتمالی به ایران است.
در حال حاضر، دو گروه رزمی ناو هواپیمابر در خاورمیانه حضور دارند و یک گروه دیگر نیز از اقیانوس آرام به سوی منطقه در حرکت است؛ هرچند هنوز مشخص نیست که هر سه گروه در خاورمیانه مستقر خواهند ماند یا خیر.
والاستریت ژورنال همچنین گزارش داد که آمریکا یک ناو تهاجمی آبیخاکی دیگر حامل تفنگداران دریایی را به منطقه اعزام میکند.
همزمان، بخشی از نیروهای آمریکایی از پایگاههای منطقهای به نقاط امنتر منتقل شدهاند؛ اقدامی که در پی تهدیدهای ایران و نیروهای حوثی علیه متحدان واشنگتن در منطقه صورت گرفته است.
این تحولات در حالی رخ میدهد که تلاشهای دیپلماتیک برای احیای مذاکرات با ایران ادامه دارد و میانجیهای منطقهای میکوشند مانع از بازگشت درگیریها شوند.
فشار نتانیاهو برای ازسرگیری حملات به ایران
بر اساس این گزارش، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، آشکارا برای ازسرگیری حملات به ایران فشار میآورد. یک منبع آگاه از برنامهریزیهای نظامی اسرائیل گفته است ارتش این کشور در اوایل ماه جاری برای اجرای کارزار بمباران چندروزهای آماده شده بود که اهداف غیرنظامی، هستهای و مرتبط با حاکمیت ایران را دربر میگرفت.
به گفته این منبع، این حمله پس از آن انجام نشد که ترامپ علناً با ازسرگیری جنگ پیش از انتخابات پیشروی کنگره مخالفت کرد. روزنامه فایننشال تایمز نیز پیشتر از طرح حملات برنامهریزیشده اسرائیل گزارش داده بود.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، اعلام کرد که آمریکا «در هیچ زمانی پیش از انتخابات میاندورهای» به ایران حمله نخواهد کرد.
تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) که مسئولیت عملیات نظامی این کشور در خاورمیانه را بر عهده دارد، نیز گفت ارتش آمریکا بهطور معمول تجهیزات و نیروهای خود را جابهجا میکند و به دلایل امنیت عملیاتی درباره این تحرکات توضیح نمیدهد. دفتر نخستوزیر اسرائیل به درخواست والاستریت ژورنال برای اظهارنظر پاسخ نداد.
بنبست دیپلماتیک و اختلاف بر سر موضوع مذاکرات
مقامهای منطقهای گفتهاند با توجه به تهدیدهای ترامپ و خودداری ایران از پذیرش خواستههای آمریکا، خطر تشدید درگیریها را جدی میگیرند.
واشنگتن از تهران میخواهد مذاکرات درباره برنامه هستهای خود را از سر بگیرد؛ اما ایران خواهان محدودشدن گفتوگوها به موضوع بازگشایی تنگه هرمز است.
مسیر دیپلماسی ماههاست در بنبست قرار دارد. ایران حملات خود به کشتیها در تنگه هرمز را بهشدت افزایش داده است. با این حال، جریان انتقال نفت از این آبراه باریک افزایش یافته، زیرا شرکتهای کشتیرانی با راهنمایی و حمایت نیروهای آمریکایی توانستهاند مسیر عبور خود را پیدا کنند.
همزمان، متحدان حوثی ایران در یمن موجی از حملات موشکی و پهپادی علیه تأسیسات انرژی و فرودگاههای عربستان سعودی انجام دادهاند.
آمریکا نیز با محاصره محمولههای نفتی و تشدید تحریمها، فشار اقتصادی بر تهران را افزایش داده است؛ با این حال، این اقدامات تاکنون به گشایشی در مذاکرات منجر نشده است.
در همین چارچوب، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، روز سهشنبه به تهران سفر کرد و پس از او هیئتی از دیپلماتهای قطری وارد ایران شد تا برای شکستن بنبست موجود تلاش کند.
پیشنهادهای میانجیها؛ از آزادسازی داراییها تا انتقال اورانیوم
برخی از میانجیها به والاستریت ژورنال گفتهاند پیشنهادهایی برای پیشبرد مذاکرات مطرح شده است؛ از جمله آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران در خارج از کشور، همراه با سود آنها، در ازای پذیرش امتیازهای هستهای مانند اجازه بازگشت بازرسان بینالمللی.
به گفته این میانجیها، انتقال ذخایر اورانیوم غنیشده ایران به روسیه نیز از دیگر ایدههای مطرحشده بوده است.
برخی میانجیها مدعی اند دیپلماتهای ایرانی در ابتدا آمادگی محدودی برای بررسی امکان بازگشت بازرسان بینالمللی نشان دادند، اما تندروهای داخل ایران با این ایده مخالفت کردند. به گفته آنان، مقامهای ایرانی همچنین از پیام میانجیها مبنی بر ضرورت ورود به دوری جدی از مذاکرات برای جلوگیری از ازسرگیری حملات آمریکا خشمگین شدند.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در یادداشتی در روزنامه فایننشال تایمز نوشت که تهران تنها در صورتی حاضر به مذاکره است که آمریکا گزینه نظامی را کنار بگذارد. او همچنین هشدار داد که در صورت حمله، ایران در سراسر منطقه واکنشی تهاجمی نشان خواهد داد.
عراقچی نوشت: «وظیفه خود میدانم هشدار دهم که هرگونه تشدید بیشتر تنش در اطراف تنگه هرمز یا هر نقطه دیگری از منطقه، جان غیرنظامیان، رفاه همه کشورهای منطقه و اقتصاد جهانی را با خطر جدی مواجه خواهد کرد.»
به نوشته والاستریت ژورنال، این هشدار با تهدیدهای خصوصی مقامهای ایرانی به میانجیها همخوانی داشت؛ تهدیدهایی مبنی بر اینکه هر دور تازهای از تشدید تنشها هزینهبر خواهد بود و علاوه بر پایگاههای آمریکا، زیرساختهای انرژی و دیگر داراییهای اقتصادی کشورهای حاشیه خلیج فارس را نیز هدف قرار خواهد داد.
افزایش توان نظامی آمریکا در منطقه
والاستریت ژورنال گزارش داد که آمریکا در حال حاضر حدود ۲۰ ناو جنگی در منطقه دارد. با ورود گروه رزمی ناو هواپیمابر جدید و یگان تفنگداران دریایی، شمار این شناورها در صورت خارجنشدن سایر ناوها از منطقه، به بیش از ۲۵ فروند خواهد رسید.
این افزایش حضور نظامی، توان نیروی دریایی آمریکا برای اجرای عملیات شبانهروزی را گسترش میدهد و گزینههای بیشتری از جمله عملیات آبیخاکی و مأموریتهای دیگر در اختیار ترامپ قرار میدهد.
ترامپ پیشتر احتمال حمله به تأسیسات هستهای ایران در کوه کلنگ را مطرح کرده بود. او همچنین قبلاً دستور حمله به اهدافی در نزدیکی تنگه هرمز را صادر کرده بود تا توان ایران برای حمله به کشتیهای تجاری را کاهش دهد.
آمادهباش اسرائیل و نگرانی از بازسازی توان نظامی ایران
یک منبع آگاه از دیدگاههای نتانیاهو به والاستریت ژورنال گفته است که نخستوزیر اسرائیل همچنان برای ازسرگیری حملات به ایران تلاش میکند. ارتش اسرائیل نیز در حال بهروزرسانی فهرست اهداف خود است و نگرانی دارد که ایران با سرعت در حال بازسازی زیرساختها و توان موشکی و پهپادی خود باشد.
به گفته این منبع، اسرائیل روز دوشنبه در جریان دیداری در یکی از پایگاههای هوایی این کشور، اهدافی را برای حمله بر اساس اطلاعات اطلاعاتی جدید به پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا، ارائه کرده است.
ارتش اسرائیل چند هفته است که در وضعیت آمادهباش بالا قرار دارد. شمار زیادی از نیروهای نظامی آمریکا همچنان در اسرائیل حضور دارند و هواپیماهای سوخترسان نیز در فرودگاه اصلی این کشور و پایگاههای هوایی جنوب اسرائیل مستقر شدهاند.
در فعالترین مرحله جنگ، آمریکا و اسرائیل بیش از ۲۰ هزار حمله علیه ایران انجام دادند. ایران نیز در پاسخ، موجی از موشکها و پهپادها را به سوی کشورهای حاشیه خلیج فارس شلیک کرد که زیرساختهای حیاتی انرژی، فرودگاهها، پایگاههای آمریکا و سفارتخانهها و کنسولگریهای این کشور را هدف قرار دادند.
والاستریت ژورنال نوشت مقابله با این حملات، ذخایر موشکهای رهگیر مورد نیاز برای دفاع در برابر حملات احتمالی آینده را کاهش داده است.
ترامپ پیشتر نیز بارها تهدیدهای خود برای حمله به ایران را افزایش داده، اما در نهایت از اقدام نظامی عقبنشینی کرده و تلاش کرده است به توافقی دست یابد؛ تازهترین مورد به اواخر ماه ژوئیه بازمیگردد.
پیت هگست روز سهشنبه، پس از سفر خود به خاورمیانه، گفت: «میخواهیم اطمینان حاصل کنیم که ایران هرگز به سلاح هستهای دست پیدا نمیکند. اگر حاضر نباشند از آن صرفنظر کنند و رئیسجمهور از ما بخواهد فراتر برویم، آمادهایم.»
