عصرایران؛ رضا غبیشاوی – شبکه العربیه به نقل از منابع اگاه ادعا کرده ترامپ با غنی سازی داخل ایران در چارچوب توافق بزرگتر موافقت کرده است. این بعنی ترامپ با تغییر اساسی موضع خود، زمینه را برای توافق با ایران فراهم کرده است.
براساس این خبر، ترامپ با غنی سازی 3.6 درصد در خاک ایران موافقت کرده و در مقابل، ایران هم به بازرسان آژانس اجازه می دهد از تاسیسات اتمی مورد حمله قرار گرفته در جنگ های اخیر، بازرسی کنند. بازگشایی تنگه هرمز، آزادسازی 6 تا 9 میلیارد دلار پول های توقیف شده ایران و رقیق سازی ذخایر اورانیوم غنی شده در سطح بالای ایران نیز از دیگر بخش های پیشنهادی این توافق است.
اگر این خبر صحت داشته باشد در این صورت می توان به دست یابی ایران و آمریکا به توافق خوش بین بود. تا لحظه نگارش این متن، مقامات ایران و آمریکا و میانجی ها درباره تایید یا رد آن، واکنشی نداشته اند و همین نیز خود خبر خوبی است.
غنی سازی در داخل ایران، مهم ترین خط قرمز تهران و بزرگترین و مهم ترین گره در مسیر توافق ایران و آمریکاست. به نحوی که اگر دو طرف بر سر این موضوع توافق کنند در سایر موارد هم تفاهم امکان پذیر است زیرا تهران حاضر است در سایر بخش ها انعطاف و عقب نشینی داشته باشد. در نتیجه دو طرف به توافق نهایی خواهند رسید.
اما اگر بر سر غنی سازی در داخل ایران به توافق نرسند حتی اگر در سایر بخش ها هم توافق کنند بی فایده است و توافق کامل و نهایی در دسترس نخواهد بود.
در صورت پذیرش غنی سازی در داخل ایران، تهران هم با بازرسی های حداکثری و اعمال محدودیت های متنوع بر سر برنامه هسته ای اش مشکلی ندارد.
“غنی سازی در داخل ایران” موضوع صفر و یکی است و نمی تواند به وضعیت میانه یا نیمه ختم شود. نه ایران انجام غنی سازی در خارج از خاک خود را قبول می کند نه امریکا غنی سازی ائتلافی و مشارکتی با سایر کشورها در خاک ایران را می پذیرد.
در مذاکرات قبلی ایران و آمریکا در دو سال اخیر، ایران پیشنهاد تعلیق غنی سازی به مدت 5 سال در مقابل پذیرش اصل غنی سازی در خاک ایران را مطرح کرده بود که طرف امریکایی قبول نکرد. همزمان طرف امریکایی ضمن اصرار بر منع غنی سازی ایران، پیشنهاد ارائه اورانیوم رایگان در برابر چشم پوشی ایران از غنی سازی را مطرح کرد که تهران آن را قبول نکرد.
در همه مذاکرات و رفت وآمدهای دو سال اخیر از زمان بازگشت ترامپ به قدرت تاکنون، گره غنی سازی باز نشد و عدم توافق بر سر این موضوع، در نهایت منجر به شکست مذاکرات و شروع دو جنگ علیه ایران شد.
پذیرش غنی سازی ایران به اندازه ای مهم است که می توان آن را سنگ بنای برجام دانست. به یاد داریم در گذشته، وقتی در مذاکرات محرمانه و مستقیم ایران و آمریکا در عمان در سال های 1390 و 1391 ، دولت اوباما غنی سازی ایران را پذیرفت درنتیجه مذاکرات هسته ای ایران و گروه 1+5 نیز به ثمر نشست و برجام به دست آمد که پذیرش غنی سازی سطح پایین در خاک ایران را شامل می شود.
قبل از این هم مقامات ایرانی گفته بودند که غنی سازی بالاتر از جلمه 60 درصدی با هدف چانه زنی برای کسب توافق بر سر پذیرش غنی سازی 3.6 درصدی در خاک ایران صورت گرفت.
همچنین پذیرش غنی سازی ایران، می تواند مشکل در شکل توافق فعلی را نیز حل کند. ایران اصرار دارد ابتدا موضوع تنگه هرمز ، محاصره دریایی، و توقف درگیری ها و جنگ میان ایران وآمریکا حل و فصل شود و توافق به دست بیاید و سپس دو طرف برای موضوع هسته ای وارد مذاکره شوند.
این برخلاف نظر آمریکاست که خواستار توافق همزمان و باهم بر همه بخش هاست یعنی هرمز، محاصره ، توقف درگیری ها و هسته ای.
نکته اینجاست که درحملات هوایی تیرماه 1404 ( جنگ 12 روزه) در بمباران آمریکا، سه مرکز غنی سازی ایران یعنی نطنز، اصفهان و فردو، مورد هدف قرارگرفتند و به صورت جدی آسیب دیدند. مقامات ایرانی گفته اند در اثر حملات و تخریب ها، غنی سازی ایران از آن زمان تاکنون متوقف شده است. با این حال، ایران توان بازسازی و راه اندازی دوباره فعالیت غنی سازی را در آینده دارد. همین موضوع نیز باعث شده آمریکا همچنان درباره غنی سازی و هسته ای با ایران مذاکره کند.
