چرا تحقیقات راهی به مزارع نمی یابد؟

خسارت 42 میلیارد ریالی به باغداران کالپوش، خسارت 50 تا 70 درصدی سرما به باغات شهرستان دهگلان و ده ها خبر تاسف باری که در روزهای اخیر بار دیگر لرزه بر اندام کشاورزان و باغداران کشور می اندازد.

همانگونه که پیش بینی شده بود 28 فروردین ماه برف و سرما   17 استان کشور را با افت شدید دما و‌یخبندان مواجه کرد.

سرمای بی سابقه و کاهش دما تا منهای  8 درجه   در مناطق مختلف کشور خسارت زیادی به باغات وارد کرد  اما در این میان باغدارانی بودند که توصیه های لازم را به هنگام و صحیح اجرا کردند وکمترین آسیب را دیدند.  

به عنوان مثال با  بررسی  وضعیت باغات  منطقه فیروز کوه، دماوند و همدان  که شدیدترین خسارت سرمازدگی بهاره را تجربه کرده بود،  باغات تحت پوشش اجرای علمی و به هنگام اصول باغبانی به خوبی توانسته بودند تنش سرما را تحمل کند که حاکی از موفقیت تاثیر تغذیه صحیح و علمی بر کنترل انواع تنش ها خصوصا سرما  دارد.

با ابراز تاسف  این تعداد باغات در مقایسه با باغاتی که متحمل خسارت تا ۱۰۰ درصد شده اند بسیار کم است اما لااقل این پیام را دارد که اگر نفوذ دانش در مزارع کشور به نحو مقتضی انجام می شد،  باغداران و کشاورزان 17 استان کشور چنین آسیب نمی دیدند.

هر چند حضور مسئولین دولتی در مناطق سرمازده  برای بررسی وضعیت خسارت ، اهمیت موضوع و شدت خسارت وارده را نشان می داد اما با  صراحت می توان گفت  چه فایده؟

 حال که خسارت شدیدی به باغداران وارد شده چه می توان کرد؟ دکتر غیبی یکی از کارشناسان باغداری کشور در این باره می گوید :  بیش از ده سال تنش سرما را در کشور به یاری کارشناسان و باغداران کنترل کرده است . وی می گوید : گزارشات متعدد به سطوح مختلف وزارت خانه ارسال کرده و حتی همین سال قبل نیز مجددا گزارشات و موفقیت هایی در کنترل سرمازدگی ارسال شده  ،اما کسی به آنها توجه نکرده است . این محقق حوزه باغداری تصریح کرد :حضور برخی از مسئولان ناآگاه با ساده ترین مسائل و مشکلات بخش کشاورزی و افرادی که از بدو استخدام تا کنون فقط رییس بوده اند و پشت میز نشین، با تنگ نظری و عدم درک فعالیت های کاربردی مانع از توسعه و نشر  راه کار ها به کشاورزان شده اند.

دکتر غیبی می افزاید : کسانی که تنها راه درست را در نوشتن طرحهای تکراری، گزارشهای نهایی از پیش به نتیجه رسیده و مقالات امتیاز آور می دانند و رفع مشکل کشاورزان و باغداران را بی اهمیت جلوه می دهند، باید امروز پاسخ گو باشند.

استاد دانشگاه کشاورزی افزود :  متاسفانه مناسبات اداری و حفظ ارتباط مدیران، مهمتر از معیشت باغدار و کشاورز شده است  و تمام تلاش های بنده برای کنترل این تنش خانمان سوز محدود به باغات تحت پوشش خودم در نقاط مختلف کشور شده است .

وی گفت :  هر چند با ترک سیستم دولتی و تلاش بسیار در ارایه کارگاههای آموزشی و ایجاد سایت های الگویی در کشور، با اتکا به توان شخصی،  بیشتر از حد توان خودم هم پیش رفتم ، ولی دیدن خسارت سایر باغداران روحم را آزرده می کند.

آنچه  مشخص است نه این سرما آخرین سرمایی خواهد بود که مزارع و باغات مارا تهدید کرده است  و نه کشور بی نیاز از تجربیات امثال دکتر غیبی در کشور است. اما  سوالی که همیشه در اذهان می مانده اینکه چرا دانش و تجربیات و تحقیقات راهی به درون مزرعه نمی یابند و نسخه های  شفا بخش متخصصان  بدست کشاورزان نمی رسد؟
از طرفی سیستم بیمه محصولات کشور هم آنقدر ضعیف است که نتوانیم براحتی از کنار خسارات وارده بر محصولات بگذریم .این یعنی تحمیل فشار مضاعف به کشاورز و دولت .

 اگر می شنویم از 2 میلیون و 800 هزار هکتار باغات کشور فقط و فقط 500 هزار هکتار ان تحت پوشش بیمه است ،آنهم بیمه ای که دولت باید براساس  قوانین متقن بر لزوم تخصیص صد در صدی آن باید غرامت پرداخت کند اما همه ساله باید در راهروهای سازمان برنامه و بودجه معطل بماند .

به هر روی باز هم خبری داریم از هشدار مدیریت بحران درباره وزش باد شدید و بارش تگرگ در تهران .

 سازمان هواشناسی در اطلاعیه‌ای اعلام کرد : امروز و فردا  به دلیل کاهش پنج تا هشت درجه‌ای دما در مناطق جنوبی استان تهران وزش باد شدید تا سرعت حدود ۶۰ کیلومتر بر ساعت پیش‌بینی می‌شود.

با این اوصاف حال باید منتظر بمانیم و ببینیم که آمارها چه درصدی از شاخص خسارات به  کشاورزان را منتشر می کنند. 

* مجتبی روحی